Bể lắng cát là gì? Tính toán bể lắng cát ngang, đứng

Nội dung chính

Bể lắng cát là một trong những công trình nằm trong hệ thống xử lý nước thải. Bể có tác dụng chính là loại bỏ các chất cặn lớn trong nước. Những chất này nếu không được làm sạch, sẽ gây khó khăn cho giai đoạn xử lý bùn. Chính vì vậy, đây là công trình quan trọng và cần được áp dụng. Đặc biệt là với những nhà máy xử lý nước có công suất trên 20.000m3 nước thải/ngày.

Bể lắng cát là gì?

Bể lắng cát là một công trình dùng để xử lý nước thải. Bể thường có dạng hình chữ nhật. Lượng nước thải sẽ được lưu giữ ở đây với khoảng thời gian nhất định, cho đến khi chất bẩn lơ lửng chìm hết xuống đáy bằng tác dụng của trọng lực.

Bể lắng cát là gì?

Các nhà máy có công suất lớn, trên 20.000 mét khối nước/ngày thường áp dụng phương pháp này để xử lý nước thải. Việc áp dụng công trình không cần phải tốn nhiều chi phí và thời gian, cách xây dựng đơn giản, quá trình vận hành dễ dàng mà hiệu quả đem lại thì đặc biệt cao. Tuy nhiên, bất cập duy nhất là công trình này cần phải có một diện tích lớn để bố trí.

Nếu xây dựng một bể lắng tiêu chuẩn thì một ngày chúng có thể cho hiệu suất hơn 60%. Quy định là chiều dài của bể phải gấp đôi chiều rộng.

Các loại bể lắng cát

Bể lắng chiều ngang

Là loại bể hình chữ nhật, có thể có nhiều ngăn. Đây là công trình xử lý nước thải được nhiều cơ sở áp dụng nhất vì hiệu quả tốt, quá trình xử lý có thể đạt 15.000 m3/ngày. Độ sâu/chiều cao dao động từ từ 2 tới 3,5 mét và chiều dài phải gấp 10 lần chiều sâu. Thông thường cứ 1 – 2 mét sẽ có một vách ngăn.

Phân tử nước sẽ chuyển động từ đầu này đến đầu kia, xuôi theo dòng với một vận tốc nhất định. Dưới ảnh hưởng của trọng lực thì vận tốc  dòng chảy đó đó sẽ thay đổi khoảng 0,5m/s.

Bể lắng chiều đứng

Giống như tên gọi của mình, bể lắng đứng sẽ có hình trụ hoặc là hình chóp nón. Để hạn chế ăn mòn thì vật liệu xây dựng được chọn là bê tông hoặc thép không gỉ. Theo đường ống trung tâm, nước thải sẽ chảy trực tiếp vào bể theo chiều từ dưới lên, chảy vào các rãnh tràn và bắt đầu quá trình lắng cặn.

So với bể ngang thì hiệu quả của bể đứng thấp hơn 10 – 20%. Tuy nhiên bù lại khả năng tiết kiệm diện tích của bể này rất tốt.

Bể ly tâm

Bể lắng ly tâm là loại bể có hình tròn. Chiều sâu/ chiều cao của bể từ 1,5 tới 5 mét, đường kính đặc biệt hoành tráng, từ 16 – 60 mét. Những nơi có lưu lượng nước thải lớn người ta thường áp dụng xây dựng công trình này. Mỗi ngày chúng sẽ cho hiệu suất khoảng 20.000 m3. Hiệu quả lắng đạt 60%.

Bể lắng cát Lamen

Bể lắng Lamen là kiểu có nhiều vách ngăn, có khả năng lắng bùn tốt. Tổng cộng bể sẽ có 3 vùng khu vực: vùng chứa cặn, lắng nước và phân phối nước.

Quy trình xử lý nước thải của công trình này cũng tương tự như bể lắng hình trụ, nước sẽ chuyển động từ dưới lên, đi qua các vách ngăn thì bùn bị giữ lại. Vì vách nghiêng nên cặn sẽ chạy về chiều hố thấp hơn, đó cũng là khu vực thu cặn.

So với 3 loại bể lắng cát lọc ở trên thì bể Lamen là loại xử lý nước thải nhanh nhất. Bể cũng dễ dàng di chuyển, lắp ráp và xây dựng.

Tính toán thiết kế bể lắng cát

Việc tính toán, thiết kế bể lắng rất quan trọng. Nó góp phần vào sự hoạt động trơn tru của bể sau này. Việc thiết kế bể lắng ngang hay bể lắng đứng đều phải đảm bảo 2 yếu tố sau:

Đầu tiên bể cần một song chắn rác, phải đảm bảo tiêu chí giữ được rác kích thước lớn mà vẫn không làm ảnh hưởng đến mức độ điều hòa dòng chảy.

Tính toán thiết kế bể lắng cát

Tính toán làm sao để cát, cát vô cơ lắng xuống, còn những chất hữu cơ lơ lửng khác trôi đi là điều không hề dễ. Bởi vì nhiệm vụ chủ yếu của bể lắng cát là lưu giữ lại những hạt cát, đá, sỏi, tro tàn, than… Để các thiết bị xử lý nước trong những công đoạn tiếp theo không bị mài mòn.

Tính toán bể lắng cát đứng

Hiện nay, bể lắng đứng có phần phổ biến hơn bể lắng ngang do thiết bị này vận hành đơn giản hơn và không cần quá nhiều diện tích. Khi tính toán thiết kế bể lắng theo thứ tự như sau:

Bước 1: Tính diện tích tiết diện ngang vùng lắng.

Bước 2: Tính diện tích ngang của tiết diện ngăn bể phản ứng xoáy hình hộp.

Bước 3: Tính kích thước đo của bể lắng từ bước 1 và bước 2.

Bước 4: Tính thời gian xả cặn giữa 2 lần xả.

Bước 5: Tính phần trăm lượng nước dùng cho việc xả cặn bể lắng.

Bước 6: Tính toán ống nước từ bể trộn sang bể cát lắng đứng.

Bước 7: Tính toán máng thu nước để chuyển sang bể lọc.

Để tính toán cụ thể hơn, có thể tham khảo các sách chuyên ngành về thiết kế bể lắng. Ngoài ra, một cách đơn giản hơn là bạn cứ thiết kế theo tiêu chuẩn TCVN 7957:2008.

Tính toán bể lắng cát ngang

Bên cạnh bể lắng cát đứng, việc tính toán bể lắng ngang cũng được nhiều người quan tâm và tìm hiểu. Nhất là khi thi công các công trình quy mô lớn, bể lắng ngang luôn được ưu tiên lựa chọn.

  • Tính toán kích thước bể: Lưu ý chiều dài bể lắng, vận tốc nước chảy trong bể
  • Tính toán thiết kế ngăn phân phối: Cần lưu tâm diện tích công tác của ngăn phân phối, lưu lượng nước qua bể, diện tích và số lỗ ở vách ngăn.
  • Thiết kế ngăn thu nước: Còn đối với tốc độ nước chảy qua lỗ, khoảng cách tới tường của bể, số lượng lỗ, diện tích của các lỗ và 1 lỗ ở vách ngăn phân phối.
  • Thiết kế vùng xả cặn: Dự toán hàm lượng cặn vào bể và thể tích cần để chứa cặn đó. Xem xét hiệu suất xử lý của bể lắng, chiều cao vùng nén cặn, lượng nước cần thiết cho việc xả cặn. Tính toán số máng thu cặn, diện tích ống thu và số lỗ cần đục trên ống thu đó.
  • Tính toán kích thước xây dựng: Bao gồm chiều cao, chiều dài, chiều rộng và tổng chiều dài của toàn bể.

Trên thị trường hiện nay, mỗi một loại bể lắng cát sẽ có một đặc tính dòng chảy khác nhau. Tùy nhu cầu và kinh phí đầu tư mà bạn có thể cân nhắc, tính toán lựa chọn sản phẩm phù hợp.

Ứng dụng bể lắng cát

Bể lắng cát ngày nay được sử dụng phổ biến trong lĩnh vực xử lý nước thải. Công trình thường có mặt trong các nhà máy sản xuất, khu công nghiệp… Nhất là những ngành có nguồn nước thải tạp chất rắn.

Ứng dụng bể lắng cát

Quá trình áp dụng bể có thể sẽ chịu tác động của nhiều yếu tố như khối lượng, tải lượng rác thải rắn, mực nước, thời gian lắng, nhiệt độ nước, kích thước bể lắng…

Thông thường, bể lắng cát được ứng dụng nhiều nhất là dành để loại bỏ cặn vô cơ kích thước lớn. Nếu không xử lý, các chất thải này sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp đến giai đoạn xử lý bùn trong hệ thống lọc nước. Bởi cặn vô cơ có thể gây tắc nghẽn, hư hỏng đường ống dẫn và máy bơm.

Toàn Á JSC là một trong những đơn vị thiết kế, thi công hệ thống xử lý nước thải, trong đó bao gồm cả công trình bể lắng cát. Ngoài ra, chúng tôi còn cung cấp các loại máy móc, thiết bị để phục vụ cho lĩnh vực xử lý sạch hoặc nước thải. Với nhiều năm kinh nghiệm hoạt động cùng đội ngũ kiến trúc sư giàu kinh nghiệm, Toàn Á JSC cam kết mang tới cho khách hàng sự hài lòng tuyệt đối khi hợp tác.